Traditionele Chinese Geneeskunde

Yin en Yang theorie

De theorie van Yin en Yang, gebaseerd op de Taoisme filosofie uit het klassieke China, is een van de meest fundamentele theorieën van Traditionele Chinese Geneeskunde. Volgens deze theorie is de tegenstelling van Yin en Yang een fundamentele natuurwet, welke gebaseerd op de Daoisme waarbij de wereld in zijn natuurlijke waarde wordt geobserveerd. Hierdoor vormt dit de basis voor de Chinese medicatie.

De directe betekenissen van yin en yang in het Chinees zijn de lichte en donkere zijden van een object. De Chinese filosofie hanteert yin en yang om een breder bereik te hanteren van bijvoorbeeld de volgende mogelijkheden: koud en warm, langzaam en snel, stil en bewegend, mannelijk en vrouwelijk, boven en onder. In het universum bestaan verschillende relaties tussen Yin en Yang, zoals tegenstelling, ondersteuning, aanval, onderlinge afhankelijkheid en transformatie.

Tot de categorie Yang behoren in het algemeen de verschijnselen die dynamisch, extern, opwaarts, stralend en actief zijn of betrekking hebben op functionele activiteit. Daarentegen behoren verschijnselen die statische, intern, neerwaarts, donker of passief zijn of die betrekking hebben op materiele stoffen tot de categorie Yin. In de traditionele Chinese Geneeskunde worden deze concepten gebruikt om problemen samen te vatten en te verklaren op het vak van onder andere anatomie, fysiologie, pathologie, diagnose, preventie en behandeling.

De functie van Yin en Yang volgt de theorie van tegenovergestelde eenheden. Met andere woorden, yin en yang zijn met elkaar in conflict maar tegelijkertijd zijn zij wederzijds van elkaar afhankelijk. De aard van yin en yang is relatief, waarbij beide zijden aanwezig moeten zijn. Zonder koud zou er geen warmte kunnen zijn. Zonder beweging zou er geen stilstand kunnen zijn, zonder donker zou er geen licht kunnen zijn. De belangrijkste voorbeeld van de afhankelijkheid tussen Yin en Yang betreft de relatie tussen substantie en functie. Enkel met een ruime substantie kan het menselijke lichaam gezond zijn. Wanneer de functionele processen in een goede conditie verkeren kunnen de essentiele substanties doelmatig op peil gehouden worden.

De tegenoverstellingen in alle objecten en fenomenen zijn voortdurend in beweging en verandering. De stijging, groei en vooruitgang van iets betekent tevens ook het verlies, daling en achteruitgang van iets anders. Bijvoorbeeld, dag wordt gekenmerkt met yang terwijl nacht gekenmerkt wordt met yin. De ochtend wordt gezien als yang in yang. De middag wordt gezien als de yin in de yang. De avond wordt gezien als yin in yin. Middennacht wordt gezien als yang in yin. De zaad (Yin) groeit in de natuur (Yang), en keert bij sterfte terug naar de aarde (Yin). Dit proces vindt plaats met de veranderingen van de seizonen. Winter (Yin) verandert met de lente naar de zomer (Yang), welke verandert naar de herfst en winter. Doordat de natuurlijke fenomenen voortdurend in beweging zijn tussen yin en yang, is de verandering en transformatie van yin en yang een universele wet geworden.

Chinese Vijf Elementen 

Bij de Westerse astrologie wordt bij de duiding gebruik gemaakt van de 4 elementen: Water, Vuur, Aarde en Lucht. De 12 Chinese dierenriemtekens zijn gecombineerd met vijf elementen, te weten:

  • Element Hout
  • Element Vuur
  • Element Aarde
  • Element Metaal
  • Element Water

Het element dat hoort bij jouw maanteken heeft mede invloed op jouw leven. 

De Chinezen maken gebruik van de vijf elementen om het ontstaan van beweging en verandering te verklaren. Verandering ontstaat daar één van deze vijf elementen een invloed heeft op het fundamentele evenwicht tussen Yin en Yang. Ieder van de 12 dierentekens bestaat voor het grootste deel uit één van de elementen. Zo zijn zowel een os als een haas een houtdier. Er bestaan geen aardedieren. 

De elementen zijn gebaseerd op de windrichting en komen overeen met de seizoenen. Ook de jaren hebben hun eigen natuurlijke element. Dit heeft tot gevolg dat sommige jaren betreffende het bijbehorende element meewerken met het natuurlijke element van het dier van dat jaar. Maar andere werken juist tegen. Echter: het jaarelement is steeds dominant en het meest bepalend in de duiding. Er kan sprake zijn van een:

  • Samenwerkcyclus - het element van het jaar, past bij het element van het betreffende dier van dat jaar
  • Tegenwerkcyclus - het tegenovergestelde geval

Zo was bv. 2001 een Metaaljaar en ook het jaar van de Slang. In het dierenteken Slang zelf overheerst weer het element vuur. Verandering ontstaat dus door de invloed van de vijf hoofdelementen. Elk van deze vijf kan één van de andere elementen tegenwerken en één ervan voortbrengen of ermee samenwerken. Elk element 'duurt' twee jaar en komt twee jaar na elkaar voor (een Yang jaar, gevolgd door een Yin jaar) en komt dan 10 jaar later pas weer terug. De dierentekens wisselen in een cyclus van twaalf jaar en de elementen in een cyclus van 5 jaar. 

De 5 elementen zijn volgens de Chinese astrologie verantwoordelijk voor alle harmonie en disharmonie. De elementen worden hieronder beschreven, waarbij telkens ook de positieve en negatieve kanten van het element worden genoemd. Dit heeft niets te maken met goed of slecht, maar meer met kanten waarmee je rekening kunt houden of die je mogelijk kunt compenseren of veranderen. 

Chinese Element Hout (groen) - Hout heeft water nodig om te groeien. Het hout element geeft aan: iemand die het met iedereen het beste voor heeft, maar die er niet altijd in slaagt te doen wat hij/zij zich heeft voorgenomen. Hout brengt vuur voort.

Kenmerken Houtmens:

Expansief, gezellig, sociaal, zinnelijk, vruchtbaar, heeft verbeelding, is creatief, idealistisch, meelevend. 

Positieve kanten:

  • Ontspanning
  • Medeleven
  • Welwillendheid

Negatieve kanten:

  • Kwaadheid
  • Snel de moed verliezen bij tegenslag

Chinese Element Vuur (rood) – Vuur staat voor de zomer, droogte en stof. Vuur brengt aarde voort.

Kenmerken Vuurmens:

Hartstochtelijk, gepassioneerd, sprankelend, dynamisch, vitaal, leiderschapskenmerken en agressief. Dit element behelst een vurig type. Iemand die zijn/haar doel najaagt zonder veel rekening te houden met anderen. 

Positieve kanten:

  • Passie
  • Verlichting
  • Wijsheid
  • Vreugde

Negatieve kanten:

  • Neiging tot arrogantie
  • Egocentrisch

Chinese Element Aarde (geel) – Aarde stelt de gelijkheid tussen begin en einde voor. Verzorgen en verstikken. Aarde brengt metaal voort.

Kenmerken Aardemens:

Eerlijk, vlijtig, zich inspannen, stabiel, praktisch, betrouwbaar, behoedzaam, tobben. Een aarde type heeft hoge idealen, hij/zij is zelfbewust en over het algemeen heel redelijk, maar kan soms ook erg koppig zijn. 

Positieve kanten:

  • Zelfbewustheid
  • Voorzichtigheid
  • Vertrouwen

Negatieve kanten:

  • Koppigheid
  • Starheid

Chinese Element Metaal (wit) – Metaal staat voor de herfst. Metaal brengt water voort.

Kenmerken Metaalmens:

Communiceren, melancholie, nostalgie, concentratie, wilskracht. Dit element staat voor een zekere hardheid en de neiging om risico's te nemen. Een metaal type wil het beste en komt vaak op voor mensen die het minder goed hebben of minder goed bedeeld zijn. 

Positieve kanten:

  • Energiek
  • Bereidheid tot risico's nemen
  • Streven naar het beste
  • Inlevingsvermogen

Negatieve kanten:

  • Neiging tot hardheid
  • Neiging tot droefheid

Element Water (blauw) – Water brengt dingen altijd in beweging, verandert aldoor. Water brengt Aarde voort.

Kenmerken Watermens:

Neemt alles op, erg gevoelig, prikkelbaar, vriendelijk, sympathiek, overdenkend, overtuigingskracht. Het element water zorgt voor idealen en dromen, maar kan ook voor teveel illusies en te weinig realisme zorgen.

Positieve kanten:

  • Idealen
  • Dromen
  • Kalmte
  • Respectabel

Negatieve kanten:

  • Verliezen in illusies
  • Niet reëel zijn
  • Angsten

Elementen Samenwerkingscyclus

  • De aarde werkt samen met metaal, door in zijn diepten metaal te creëren
  • Metaal werkt samen met water door middel van metalen emmers voor het vervoer van water
  • Water werkt samen met hout door bomen met regen te conserveren/behouden
  • Hout werkt samen met vuur door de grondstof voor de vlammen te verschaffen
  • Vuur werkt samen met aarde door hout te veranderen in as, hetgeen weer aarde wordt

Elementen Tegenwerkingscyclus

  • Hout werkt aarde tegen doordat boomwortels aarde openbreken
  • Metaal werkt hout tegen doordat bijlen bomen vellen
  • Vuur werkt metaal tegen door het te smelten
  • Water werkt vuur tegen door het uit te doven
  • Aarde werkt water tegen door het in modder te veranderen